Ağız ve Diş Anatomisi - Sindirim Sistemi Genel Anatomisi mekanik sindirim sindirim ağızda başlar yemek borusu ösefagus mide hcl asit pepsin ince kalın barsak bağırsak 12 on iki oniki parmak karaciğer safra kesesi yolları duodenum pankreas sağlıklı sindirim diş ilgisi kolon apandist apandisit appendisit gaita rectum anüs - Diş Hekimi Ankara : Aysun İĞNELİ Diş Kliniği - İmplant Protez Diş Kaplama Zirkon Porselen - Sincan, Etimesgut, Elvankent, Eryaman - Ağız ve Diş Sağlığı Özel Diş PoliKliniği - Diş Doktoru Muayenehanesi

İçeriğe git

Ana menü:

Tedaviler Rehberi > 01. Ağız-Diş Sağlığı Genel_Bilgiler
 
 
Sindirim Sistemi Anatomi/Fizyoloji
 
Sindirim Sistemine Genel Bakış - Diş Hekimliği konuları ile genel sindirim sistemi ilişkisi
Bu sayfa; sindirim sistemine genel bir bakış sağlayarak kazandırılacak nosyon ışığında, diş hekimliği bilimi kapsamında çözülmek amacıyla üzerine yoğunlaşılmış ağız ve diş sağlığı sorunlarının, genel sindirim sistemi ve sindirim mekanizmaları üzerine etkilerinin önemini vurgulamak üzere düzenlenmiştir. 

Ağız, dişler ve diğer ağız içi yapıları ile ilgili bilgiler;  "Diş'ler ve Ağız Resimli Anlatım" sayfasında,

Çene, çiğneme kasları ve dil ile bilgiler ise  "Çene-Dil yapısı & Çiğneme" sayfasında detaylıca anlatılmıştır.


"Ağız, sindirim sisteminin başladığı yerdir".


Ağız, dişler, dil ve diğer iç yapıları, sindirim sisteminde gerçekleştirdikleri çok görevler dışında, ağzımızın yüzümüzdeki anatomik yerleşimi gereği içerisinde rol almak durumunda kaldığı insanlara özgü karmaşık mimiksel işaret dilinde dudaklar, dişler ve dil aracılığı ile üstlendiği zengin anlam repertuarına ek olarak estetik değeri ve bu mucizenin bile yanında sönük kaldığı; konuşma sırasında gösterdiği inanılmaz ince ayarlar gerektiren fonksiyonlar deryasını nasıl da sanki sadece o iş için yapılmış gibi ustalıkla gerçekleştirebildiği, yapılan bu işlerin mekanizmasını düşünen beyinler için birer yaratıcılık ziyafetidir.

Vücudun iki ana dış kaynaklı yaşam destek mekanizması olan solunum ve beslenme sistemlerinin zarif bir birleşmesi olan, birbirlerinin fonksiyonunu engellemeden çalışmaları için optimize edilmiş Pharynx & Larynx (Yutak ve Gırtlak), burundan gelen hava ile, ağızdan gelen sıvı-katı maddelerin birbiri ile karışmadan aynı yoldan geçirip, farklı iki boruya (eosophagus=yemek borusu & trachea=soluk borusu) yönlendirdikleri bambaşka bir dizayn harikasını oluşturmaktadırlar. Ağız, bu iki boşluğa birden, burun ile birlikte açılır ve her ikisi de birbirinden bağımsız işlevlerini bu ortak paylaşım noktalarında birbirine karıştırmadan kusursuzca icra ederlerken sonuçta ağızdaki lokma yutaktan geçerek yemek borusuna varırken, burundan gelen hava da aynı yoldak gırtlağa vararak nefes borusu ve akciğerlere iner. 
Sindirim Sistemi Diyagramı
Yandaki şemasal resimden izlenebileceği gibi, sindirim sisteminin ağız ve yutak sonrasını "esophagus" olarak isimlendirilen "yemek borusu" oluşturmaktadır. Yemek borusu, görevi ağızda sindirimi (özellikle mekanik sindirim ön planda olsa da, bir miktar enzimatik sindirim de ağızda gerçekleşir) başlamış olan gıdaların mideye taşınmasıdır. Adı üzerinde, sadece bir borudur. Görevi tüm borularda olduğu gibi, içeriğini bir yerden diğer bir yere iletmektir.

Yemek borusunun direkt içine açıldığı organımız ise, sindirimin merkezi ünvanı verilmiş resimde "stomach" olarak isimlendirilmiş "mide"dir. Bu sindirimin merkezi yeri ünü boşuna değildir çünkü başta HCl (Hidroklorik asit, bilinen en kuvvetli asitlerden biri) ve Pepsin olmak üzere, pek çok protein sindirici salgının yenen besinlerin üzerine boşaltıldığı yer midedir. Ve besinlerin bu salgılar ile karıştırılması için tabiri caiz ise "çalkalandığı", ağızda ufak partiküllere ayrılmış (ya da sağlıklı bir ağızda değil isek ayrılamamış) besinlerin iyice ufak parçalara bölündüğü kısım midedir.

Mideden sonra bölümde ince bağırsaklar başlar. İnce bağırsaklar 3 ana kısımda incelenir ve mideden sonraki ilk kısmı resimde de "duodenum" olarak isimlendirildiği görülen "12 parmak bağırsağı"dır. 
Bu bölüm, sindirim işleminde midenin önemi ne kadar vurgulanıyor ise, yaptığı işin o derece taktir edilmediği bir başka vücut parçasıdır. Çünkü duodenum üzerinde, ince barsaklardaki sindirim hadisesine (özellikle yağların sindiriminde) büyük katkı sağlayan "Karaciğer"den (resimde Liver) salgılanılarak, "safra kesesi"nde (resimde : Gallbladder) biriken safra'nın boşaldığı bir delikçik vardır. Bu delikçiğe safra kesesinden uzanan ve resimde common bile duct olarak gösterilen "ana safra kanalı" açılır iken, sindirim sisteminin diğer bir çok önemli ama adından az bahsedilen organı olan "pankreas"ın kanalı da birlikte ince barsağın 12 parmak barsağı olarak isimlendirilen duodenum kısmına açılır. Pankreas, herkes tarafından bilinen kana insülin ve glukagon salgılaması yanında, ince barsaklara olan bu bağlantısı aracılığı ile de pekçok birbirinden önemli sindirim enzimini yine 12 parmak barsağı denilen bu önemli noktaya karaciğerin safra kesesinden gelen safra sıvısı ile birlikte boşaltır. Safra ve pankreas salgılarındaki bir eksiklik ya da anormallik, sindirimde tamiri mümkün olmayan eksiklikler oluşturur.  

İnce barsağın ilk kısmı olan duodenum'u takip eden 2. bölümü olan jejenum'u; 3. ve son kısmı olan ileum takip eder. ince barsak boyunca, sindirim nihayete erdirilerek, besinler olası en küçük moleküllere indirgenecek denli ufak partiküllere ayrıştırılır, ince barsak duvar hücrelerinden emilip kana karışacak hale getirilirler. Emilim işlemi kusursuza yakın tamamlanır ve ileumun bitiş noktasında ince barsak da biter, Kalın bağırsak' (resimde : Colon) başlar.

İnce barsak toplam uzunluğu 6-8 metre iken, kolon (kalın bağırsak) toplam uzunluğu 1.5 metre civarındadır. İnce barsağın, kalın bağırsak ile birleştiği nokta, kalın bağırsağın cecum kısmıdır. Cecum latincede "kör kese" demektir ve alt kısmında bir başka kör-çıkmaz sokak olarak nitelendirebileceğimiz Apandist (Resimde : Appendix) bulunur. Halk tabiri ile apandis de denen bu kör-kesenin kör-eki/uzantısı ile ilgili hastalıklar bu rehberin amacının çok çok ötesinde olsa da, çiğneme aşamasındaki yetersizlikler nedeni ile, normalde sindirim sistemine alınmaması gereken boyutlarda ve özelliklerdeki kitlelerin sindirim sistemine sirayetini takiben bu boşluğu tıkamasının da olası sebeplerinden biri olarak sayıldığı "Appendisit" iltihabi durumunun dolaylı olarak da olsa, "ağız diş sağlığı" ile bağlantısının varlığının altını çizmek gereklidir.

Apandistin çıktığı kalın barsak bölümü olan cecum'u, kalın bağırsağın diğer bölümleri olan çıkan kolon (resimde : Ascending Colon), Yatay kolon (resimde : Transverse colon) ve inen kolon (resimde : descending colon) takip eder. Tüm bu isimlendirilen yol boyunca, ince barsaklarda zaten iyice posa haline getirilerek sindirimi ve hatta emilimi neredeyse tamamlanmış besinlerin, kalan su ve tuzlarının da çekilmesi, kolonda gerçekleştirilir ve "dışkı" oluşumu kolon da denen kalın barsakta tamamlanmış olur. Dışkıya kendine özgü kahverengi rengini veren madde "sterkobilin"dir ve safra kesesinden salgılanan safra asit ve tuzlarının, barsak bakterilerince işlenmesi ile oluşturulur. Kolon'un son kısmı sayılan ve oluşturulan besinler posasının (ki artık gaita = dışkı adını almıştır) depolandığı yer Rectum'dur. Rectumda biriktirilen ve uygun zaman geldiğinde boşaltılmak üzere depo edilen sindirim artıkları, anüs yolu ile vücudu terk ederken, ağızda başlayan bir sindirim döngüsü daha tamamlanmış olur.

Asıl amacı, ağız ve diş sağlığı üzerinde durmak olan rehberimizde, tüm sindirim sistemi gibi ağız ve dişlerden oldukça farklı görünen yerlerle ilgili bu kadar bahsetmemizin sebebi, rehberin konu bütünlüğünü sağlamak arzumuzdan çok daha öte, rehberimizin ilk konusunun ilk cümlesinde yatmaktadır. "Sindirim, ağızda başlar." Bu cümle sağlıklı bir ağız ve diş yapısının neden önemli olduğunu açıklayan anahtardır. Ağız ve diş sağlığında görülecek tüm hastalıklar ve anormallikler, tamamen tüm sindirim sistemini üzerinde değişik düzeylerde etkiler yaratır. Vücut asla bir organlar topluluğu değildir. Vücut birbirine tamamen bağlı bir sistemler bütünüdür. Birbiri ile alakasız görünen 2 sistemden birindeki rahatsızlık, diğer sistemi beklenenden çok daha fazla etkileyebilmektedir. Tüm vücut dokularına yaşamsal önem taşıyan "besinleri" tedarik eden sindirim sistemindeki bir bozukluğun, gerek başlangıç kısmı olan ağız ve dişlerle ilgili besinlerin öğütülmesinin mekanik safhasında, gerekse ilerleyen mide, bağırsaklar, pankreas, karaciğer, safra yolları ile ilgili diğer sindirim rahatsızlıklarında, tüm vücut sathında yan etkiler ve ciddi hastalıklar oluşturması kaçınılmazdır.

Rehberimizin ilerleyen bölümlerinde, ağız ve dişler ile, diğer sistemler arası ilişkiler daha detaylandırılacak, hastalık isimleri ve özellikleri üzerinden örnekler verilerek konunun anlaşılması sağlanacaktır
 
 
 
 
 
 
REHBER ANA SAYFA
 
 
 
 
01
Ağız & Diş
Temel Yapısı
02
Acil & Sık
Sorulanlar
03
Radio -
diagnostik
04
Periodontoloji
(Diş Eti Hst.)
05
Dolgu
Tedavisi
06
Endodonti
Kanal Tedavisi
 
07
Ortodonti
(Diş Teli)
08
Protez
(Takma Diş)
09
İmplant
(Vida'lı Diş)
10
Cerrahi
(20'lik Diş...)
11
Pedodonti
(Çocuk Diş Hekimliği)
12
Estetik Diş
Hekimliği
 
 
 
 
 
 
REHBER ANA SAYFA
 
 
 
 
 
 
ANA SAYFA
Ağız ve Diş
Tedavileri Rehberi
Ulaşım &
İletişim
Diş Tedavileri
Fiyat Bilgisi
 
 
 
 
 
ANKARA DİŞ HEKİMLERİ ODASI'nın düzenlediği; "DİŞ HEKİMLİĞİNDE WEB SİTESİ ETİK KURALLARI" Madde.3 dahilindeki yasal uyarı :
"Site içeriğinde bulunan bilgiler destek sağlamak içindir. Hekimin hastasını tıbbi amaçla muayenesinin; teşhis ve tedavi etmesinin yerine geçmez ! "
 
 
 
 
 
 
 
 
İçeriğe dön | Ana menüye dön